മലിനമായ ജലത്തിലൂടെയും ആഹാരത്തിലൂടെയും പകരുന്ന സമ്പർക്കപ്പകർച്ചവ്യാധികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണ് ഷിഗെല്ല. ‘ഷിഗെല്ല’ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ബാക്ടീരിയകളാണ് ഈ രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നത്. പ്രധാനമായും കുടലിനെ ബാധിക്കുന്ന ഈ രോഗബാധ സമയത്ത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഗുരുതരമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം.

എന്തൊക്കെയാണ് പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ?
ബാക്ടീരിയ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസത്തിനകം തന്നെ ലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമായിത്തുടങ്ങും. ചിലരിൽ ഇത് ആറ് ദിവസം വരെ എടുത്തേക്കാം.
- രക്തം കലർന്ന മലവിസർജ്ജനം: ഷിഗെല്ലയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ലക്ഷണം ഇതാണ്. കടുത്ത വയറിളക്കത്തോടൊപ്പം മലത്തിൽ രക്തവും കഫവും (Mucus) കാണപ്പെടുന്നു.
- കടുത്ത വയറുവേദനയും മലം മുറുക്കവും: അടിവയറ്റിൽ ശക്തമായ വേദനയും, വിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും പോകണമെന്ന തോന്നലും ഉണ്ടാകുന്നു.
- പനി: പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന കടുത്ത പനിയും വിറയലും.
- ക്ഷീണവും നിർജ്ജലീകരണവും: തുടർച്ചയായ വയറിളക്കം കാരണം ശരീരത്തിലെ ജലാംശവും ലവണങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ട് കടുത്ത ക്ഷീണവും തലകറക്കവും അനുഭവപ്പെടാം.
- ഛർദ്ദിയും ഓക്കാനവും: ചില രോഗികളിൽ വയറിളക്കത്തോടൊപ്പം ഛർദ്ദിയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്.
ശ്രദ്ധിക്കുക: കുട്ടികളിലും രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കുറഞ്ഞവരിലും പ്രായമായവരിലും ലക്ഷണങ്ങൾ കൂടുതൽ ഗുരുതരമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. നിർജ്ജലീകരണം ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കണം.

രോഗം പകരുന്ന വഴികൾ
- രോഗബാധിതരായ വ്യക്തികളുടെ മലമൂത്രവിസർജ്ജനത്തിന് ശേഷം കൈകൾ കൃത്യമായി വൃത്തിയാക്കാതിരിക്കുകയും, ആ കൈകൾ കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവർക്ക് ആഹാരം പാകം ചെയ്തു നൽകുകയോ വിളമ്പുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ബാക്ടീരിയ പകരാം.
- മലിനമായ ജലം കുടിക്കുന്നതിലൂടെയോ, ആ ജലം ഉപയോഗിച്ച് പാകം ചെയ്ത ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിലൂടെയോ രോഗം പടരാം.
- ഈച്ചകൾ വഴിയും രോഗാണുക്കൾ ഭക്ഷണസാധനങ്ങളിൽ എത്താറുണ്ട്.
പ്രതിരോധിക്കാൻ സ്വീകരിക്കേണ്ട ശുചിത്വ മുൻകരുതലുകൾ
വ്യക്തിശുചിത്വവും പരിസരശുചിത്വവും പാലിക്കുക എന്നതാണ് ഷിഗെല്ലയെ തടയാനുള്ള ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മാർഗ്ഗം.
- കൈകൾ എപ്പോഴും വൃത്തിയായി കഴുകുക:
- ആഹാരം കഴിക്കുന്നതിന് മുൻപും ശേഷവും, ആഹാരം പാകം ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപും കൈകൾ സോപ്പും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് ചുരുങ്ങിയത് 20 സെക്കൻഡ് എങ്കിലും നന്നായി കഴുകുക.
- ശുചിമുറി ഉപയോഗിച്ചതിന് ശേഷവും, കുട്ടികളുടെ ഡയപ്പർ മാറ്റിയ ശേഷവും കൈകൾ നിർബന്ധമായും സോപ്പിട്ട് കഴുകണം.
- തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം മാത്രം കുടിക്കുക:
- കുടിക്കാൻ എപ്പോഴും തിളപ്പിച്ചാറ്റിയ വെള്ളം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക.
- പൊതു ചടങ്ങുകളിലും ഹോട്ടലുകളിലും പോകുമ്പോൾ ശുദ്ധമായ വെള്ളമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. കിണറുകളിലെയും മറ്റ് ജലസ്രോതസ്സുകളിലെയും വെള്ളം കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ ക്ലോറിനേറ്റ് ചെയ്യുക.
- ഭക്ഷണ കാര്യങ്ങളിൽ അതീവ ശ്രദ്ധ:
- പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് മുൻപ് നന്നായി കഴുകുക.
- പഴകിയതോ തുറന്നുവെച്ചതോ ആയ ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ കഴിക്കരുത്. ആഹാരസാധനങ്ങൾ എപ്പോഴും അടച്ചു സൂക്ഷിക്കുക.
- പകുതി വേവിച്ച മാംസമോ മുട്ടയോ കഴിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക.
- രോഗബാധിതർ മാറിനിൽക്കുക:
- രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ഉള്ളവർ ഒരുകാരണവശാലും മറ്റുള്ളവർക്കായി ആഹാരം പാകം ചെയ്യരുത്.
- രോഗികളായ കുട്ടികളെ ലക്ഷണങ്ങൾ മാറുന്നത് വരെ സ്കൂളുകളിലോ ഡേ-കെയറുകളിലോ വിടരുത്.
- ഒ.ആർ.എസ് (ORS) ലായനി നൽകുക:
- വയറിളക്കം തുടങ്ങിയാൽ തന്നെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടപ്പെടുന്ന ജലാംശം വീണ്ടെടുക്കാൻ ഒ.ആർ.എസ് ലായനിയോ, ഉപ്പിട്ട കഞ്ഞിവെള്ളമോ, കരിക്കിൻ വെള്ളമോ ധാരാളമായി നൽകുക.

തക്കസമയത്ത് കൃത്യമായ വൈദ്യസഹായം തേടുകയും ശുചിത്വ ശീലങ്ങൾ കർശനമായി പാലിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഷിഗെല്ലയെ പൂർണ്ണമായും പ്രതിരോധിക്കാൻ സാധിക്കും. സ്വയം ചികിത്സ ഒഴിവാക്കി ഡോക്ടറുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം മാത്രം ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുക.