ചർമ്മത്തിലെ കറുത്ത പാടുകളും ഉണങ്ങാത്ത മുറിവുകളും: അവയവങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്ന ‘ഗാംഗ്രീൻ’ എന്ന മഹാവിപത്തിനെ തിരിച്ചറിയാം

Share

Share

Share

Share

Email

Comments

നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ചെറിയൊരു മുറിവോ അല്ലെങ്കിൽ വിരലുകളുടെ അറ്റത്തുണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു നിറംമാറ്റമോ നമ്മൾ പലപ്പോഴും നിസ്സാരമായി തള്ളിക്കളയാറുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ ചെറിയ ലക്ഷണങ്ങൾ പിന്നീട് വലിയൊരു വിപത്തായി മാറി, അവയവങ്ങൾ തന്നെ മുറിച്ചുമാറ്റേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? വൈദ്യശാസ്ത്ര ലോകം വളരെ ഗൗരവത്തോടെ കാണുന്ന ഇത്തരം ഒരു അവസ്ഥയാണ് ‘ഗാംഗ്രീൻ’ (Gangrene) അഥവാ ശരീരകലകൾ ചീഞ്ഞുപോകുന്ന അവസ്ഥ.

കൃത്യസമയത്ത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ചികിത്സിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജീവന് തന്നെ ഭീഷണിയാകുന്ന ഗാംഗ്രീൻ എന്താണെന്നും, അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും പ്രതിരോധ മാർഗ്ഗങ്ങളും എന്തൊക്കെയാണെന്നും വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.

എന്താണ് ഗാംഗ്രീൻ? (What is Gangrene?)

ശരീരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഭാഗത്തുള്ള ടിഷ്യൂകളിലേക്കോ (Tissues) കോശങ്ങളിലേക്കോ ഉള്ള രക്തസഞ്ചാരം പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ തടസ്സപ്പെടുകയും, തൽഫലമായി ആ ഭാഗത്തെ കോശങ്ങൾ നശിച്ചുപോകുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയ്ക്കാണ് ഗാംഗ്രീൻ എന്ന് പറയുന്നത്. രക്തത്തിലൂടെയാണ് നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ കോശത്തിനും ആവശ്യമായ ഓക്സിജനും പോഷകങ്ങളും ലഭിക്കുന്നത്. ഈ രക്തയോട്ടം നിലയ്ക്കുമ്പോൾ ആ ഭാഗത്തെ മാംസം ജീവനറ്റതായി മാറുന്നു.

പ്രധാനമായും കൈകാലുകളുടെ വിരലുകൾ, കാൽപാദങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇത് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നതെങ്കിലും ശരീരത്തിന്റെ ആന്തരാവയവങ്ങളെയും ഇത് ബാധിക്കാം.

ഗാംഗ്രീൻ ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങൾ

ആധുനിക വൈദ്യശാസ്ത്ര പഠനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഗാംഗ്രീൻ ഉണ്ടാകുന്നതിന് പ്രധാനമായും മൂന്ന് കാരണങ്ങളാണുള്ളത്:

1. അനിയന്ത്രിതമായ പ്രമേഹം (Diabetes): പ്രമേഹ രോഗികളിൽ രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് ഉയർന്ന നിലയിൽ തുടരുമ്പോൾ അത് രക്തധമനികളെയും ഞരമ്പുകളെയും (Nerves) കേടുവരുത്തുന്നു. ഇത് കാൽപാദങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം കുറയ്ക്കുകയും ചെറിയ മുറിവുകൾ പോലും ഗാംഗ്രീനായി മാറാൻ കാരണമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
2. പെരിഫറൽ ആർട്ടറി ഡിസീസ് (PAD): രക്തക്കുഴലുകളിൽ കൊഴുപ്പ് അടിയുന്നതിനെ തുടർന്ന് രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണിത്.
3. ഗുരുതരമായ അണുബാധകളും പരിക്കുകളും: തീപൊള്ളൽ, കടുത്ത തണുപ്പുമൂലം ചർമ്മം മരവിക്കുന്ന അവസ്ഥ (Frostbite), വലിയ അപകടങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ആഴത്തിലുള്ള മുറിവുകൾ എന്നിവയിലൂടെ ബാക്ടീരിയകൾ ഉള്ളിൽ കടക്കുന്നത് വഴി ഗാംഗ്രീൻ ഉണ്ടാകാം.

ഗാംഗ്രീന്റെ പ്രധാന തരങ്ങൾ

ഗാംഗ്രീൻ ഉണ്ടാകുന്ന രീതിക്കും കാരണങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് അതിനെ പ്രധാനമായും നാലായി തരംതിരിക്കാം:

• 1. ഡ്രൈ ഗാംഗ്രീൻ (Dry Gangrene): രക്തയോട്ടം പതുക്കെ കുറഞ്ഞു വരുമ്പോഴാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ബാധിത ഭാഗം തണുത്ത്, വരണ്ട്, ക്രമേണ തവിട്ടോ കറുപ്പോ നിറമായി മാറി ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നു. പ്രമേഹ രോഗികളിലും രക്തധമനി രോഗമുള്ളവരിലുമാണ് ഇത് കൂടുതൽ കാണുന്നത്. ഇതിൽ അണുബാധ സാധാരണയായി കുറവായിരിക്കും.
• 2. വെറ്റ് ഗാംഗ്രീൻ (Wet Gangrene): ബാക്ടീരിയൽ അണുബാധ മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ഗാംഗ്രീനാണിത്. മുറിവുകളിൽ നിന്ന് കടുത്ത ദുർഗന്ധത്തോടു കൂടിയ നീരൊഴുക്കും വീക്കവും ഉണ്ടാകുന്നു. ഇത് ശരീരത്തിൽ അതിവേഗം പടരാൻ സാധ്യതയുള്ളതിനാൽ അടിയന്തര വൈദ്യസഹായം അത്യാവശ്യമാണ്.
• 3. ഗ്യാസ് ഗാംഗ്രീൻ (Gas Gangrene):Clostridium എന്ന ബാക്ടീരിയ മൂലമുണ്ടാകുന്ന അതീവ അപകടകരമായ അവസ്ഥയാണിത്. ബാക്ടീരിയകൾ ടിഷ്യൂകൾക്കുള്ളിൽ വാതകം (Gas) ഉത്പാദിപ്പിക്കുകയും കോശങ്ങളെ അതിവേഗം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• 4. ഇന്റേണൽ ഗാംഗ്രീൻ (Internal Gangrene): കുടൽ, അപ്പെൻഡിക്സ്, പിത്താശയം തുടങ്ങിയ ആന്തരാവയവങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം തടസ്സപ്പെടുമ്പോഴാണ് ഇത് ഉണ്ടാകുന്നത്. കഠിനമായ വയറുവേദനയും പനിയുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണം.

അവഗണിക്കാൻ പാടില്ലാത്ത പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ

• ബാധിത ഭാഗത്ത് അനുഭവപ്പെടുന്ന കഠിനമായ വേദനയും പിന്നീട് ഉണ്ടാകുന്ന മരവിപ്പും.
• ചർമ്മത്തിന്റെ നിറത്തിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റം (ആദ്യം ചുവപ്പോ വിളറിയ നിറമോ, പിന്നീട് നീല, തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ കറുപ്പ് നിറം).
• ദുർഗന്ധമുള്ള നീരൊഴുക്കോ കുമിളകളോ രൂപപ്പെടുന്നത്.
• ബാധിത ഭാഗം തണുത്തു മരവിച്ചിരിക്കുക.
• കടുത്ത പനി, വിറയൽ, രക്തസമ്മർദ്ദം പെട്ടെന്ന് താഴുക (വെറ്റ്/ഗ്യാസ് ഗാംഗ്രീൻ കേസുകളിൽ).

ചികിത്സാ രീതികൾ (Treatment Options)

ഗാംഗ്രീൻ എത്രയും വേഗം തിരിച്ചറിയുന്നുവോ അത്രയും വേഗത്തിൽ അവയവങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടാതെ രോഗിയെ രക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും.

• ഡീബ്രൈഡ്മെന്റ് (Debridement): നശിച്ചുപോയതും അണുബാധയുള്ളതുമായ ടിഷ്യൂകൾ ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് രോഗം പടരുന്നത് തടയുന്നു.
• ആന്റിബയോട്ടിക് തെറാപ്പി: അണുബാധ നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ള ആന്റിബയോട്ടിക്കുകൾ നൽകുന്നു.
• വാസ്കുലാർ സർജറി (Vascular Surgery): തടസ്സപ്പെട്ട രക്തധമനികളിലെ രക്തയോട്ടം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശസ്ത്രക്രിയകൾ.
• ഹൈപ്പർബാറിക് ഓക്സിജൻ തെറാപ്പി (HBOT): ഉയർന്ന മർദ്ദത്തിൽ ശുദ്ധമായ ഓക്സിജൻ നൽകുന്നത് ടിഷ്യൂകൾ വേഗത്തിൽ ഉണങ്ങാനും ബാക്ടീരിയകളെ നശിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.
• അംപ്യൂട്ടേഷൻ (Amputation): രോഗം ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പടരുന്നത് തടയാൻ സാധിക്കാത്ത വിധം കഠിനമായാൽ, ബാധിത ഭാഗം (വിരലുകളോ കാലോ) മുറിച്ചുമാറ്റേണ്ടി വരുന്നു.

ഗാംഗ്രീൻ എങ്ങനെ പ്രതിരോധിക്കാം?

1. പ്രമേഹം നിയന്ത്രിക്കുക: രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് എപ്പോഴും നിയന്ത്രണവിധേയമായി സൂക്ഷിക്കുക.
2. ദിവസവും കാൽപാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക: പ്രമേഹ രോഗികൾ ദിവസവും തങ്ങളുടെ കാൽപാദങ്ങളിൽ മുറിവുകളോ, പൊട്ടലുകളോ, നിറം മാറ്റമോ ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പുവരുത്തുക.
3. പുകവലി ഉപേക്ഷിക്കുക: പുകവലി രക്തക്കുഴലുകളെ ചുരുക്കുകയും രക്തസഞ്ചാരം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും.
4. മുറിവുകൾ കൃത്യമായി പരിചരിക്കുക: ചെറിയ മുറിവുകളോ പൊള്ളലുകളോ ഉണ്ടായാൽ പോലും കൃത്യമായി വൃത്തിയാക്കി അണുവിമുക്തമാക്കുക.

ഓർക്കുക: ആരോഗ്യകാര്യത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു ശ്രദ്ധക്കുറവ് വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാം. കാൽവിരലുകളിലോ മുറിവുകളിലോ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള നിറംമാറ്റമോ ഉണങ്ങാത്ത മുറിവുകളോ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ തന്നെ ഒരു വിദഗ്ദ്ധ ഡോക്ടറുടെ സേവനം തേടുക.