കാൻസർ രോഗനിർണ്ണയത്തിലും ചികിത്സയിലും നമ്മൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കേൾക്കുന്ന ഒന്നാണ് പെറ്റ് സ്കാൻ (PET Scan – Positron Emission Tomography). എന്നാൽ പെറ്റ് സ്കാൻ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ വലിയ ഭയത്തോടെയും ആശങ്കയോടെയും കാണുന്നവരാണ് പലരും. എന്താണ് ഈ പെറ്റ് സ്കാൻ? സാധാരണ സി.ടി സ്കാനിൽ (CT Scan) നിന്നോ എം.ആർ.ഐ (MRI) സ്കാനിൽ നിന്നോ ഇത് എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാകുന്നു എന്ന് വിശദമായി അറിയാം.

സി.ടി / എം.ആർ.ഐ സ്കാനുകളും പെറ്റ് സ്കാനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
- CT / MRI Scan: ഇവ നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ അവയവങ്ങളുടെ ഘടന (Structure) കാണിച്ചുതരുന്നു. അതായത് കരൾ, ശ്വാസകോശം, അല്ലെങ്കിൽ തലച്ചോറ് എന്നിവയുടെ വലിപ്പം, രൂപം, കേടുപാടുകൾ എന്നിവ ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാക്കാം.
- PET Scan: ഇത് അവയവങ്ങളുടെയോ കോശങ്ങളുടെയോ പ്രവർത്തനം (Function / Metabolism) എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്ന് കാണിക്കുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന്: ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ പുറംഭാഗം മാത്രം കാണുന്നതാണ് സി.ടി സ്കാൻ എങ്കിൽ, ആ കെട്ടിടത്തിനുള്ളിൽ ഉള്ള ആളുകൾ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നതാണ് പെറ്റ് സ്കാൻ.

പെറ്റ് സ്കാൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു?
നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ദോഷകരമായ കോശങ്ങൾക്ക് (പ്രത്യേകിച്ച് കാൻസർ കോശങ്ങൾക്ക്) വളരാനും വേഗത്തിൽ വിഭജിക്കപ്പെടാനും സാധാരണ കോശങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതൽ ഗ്ലൂക്കോസ് (പഞ്ചസാര) ആവശ്യമാണ്.
- പെറ്റ് സ്കാനിംഗിന് മുൻപായി രോഗിയുടെ ശരീരത്തിലേക്ക് വളരെ ചെറിയ അളവിൽ റേഡിയോ ആക്ടീവ് ഘടകം ചേർത്ത ഗ്ലൂക്കോസ് (Radioactive Tracer) ഡ്രൈപ്പിലൂടെ കടത്തിവിടുന്നു.
- ഈ ഗ്ലൂക്കോസ് ശരീരത്തിൽ കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങൾ (ഉദാഹരണത്തിന് കാൻസർ കോശങ്ങൾ) സ്കാനിംഗ് ചിത്രങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്ന പ്രകാശമുള്ള പാടുകളായി (Hotspots) തെളിഞ്ഞു കാണും.
പെറ്റ് സ്കാനിംഗിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ
- തയ്യാറെടുപ്പ്: സ്കാനിംഗിന് മുൻപ് 4 മുതൽ 6 മണിക്കൂർ വരെ ഉപവസിക്കേണ്ടി വരും (രക്തത്തിലെ ഷുഗർ അളവ് സാധാരണ നിലയിലായിരിക്കണം).
- റേഡിയോ ട്രാസർ നൽകൽ: ഗ്ലൂക്കോസ് ലായനി ശരീരത്തിൽ കുത്തിവെച്ച ശേഷം, അത് ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും കൃത്യമായി എത്താൻ ഏകദേശം 1 മണിക്കൂർ സമയം ശാന്തമായി വിശ്രമിക്കണം.
- സ്കാനിംഗ്: അതിനുശേഷം പെറ്റ് സ്കാനർ മെഷീനിൽ കിടത്തി 20 മുതൽ 30 മിനിറ്റ് കൊണ്ട് സ്കാനിംഗ് പൂർത്തിയാക്കും.
പെറ്റ് സ്കാൻ എന്തിനൊക്കെ ഉപയോഗിക്കുന്നു?
കാൻസറിന് മാത്രമല്ല, മറ്റ് പല രോഗനിർണ്ണയങ്ങൾക്കും പെറ്റ് സ്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്:

- കാൻസർ ചികിത്സയിൽ: കാൻസർ എത്രത്തോളം പടർന്നിട്ടുണ്ട് എന്ന് കണ്ടെത്താനും, കീമോതെറാപ്പി അല്ലെങ്കിൽ റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ ഫലപ്രദമാകുന്നുണ്ടോ എന്ന് വിലയിരുത്താനും.
- ഹൃദ്രോഗങ്ങളിൽ: ഹൃദയാഘാതത്തിന് (Heart Attack) ശേഷം ഹൃദയപേശികൾ എത്രത്തോളം ജീവനോടെയുണ്ട് എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ.
- തലച്ചോറിലെ രോഗങ്ങൾ: അൽഷിമേഴ്സ് (ഓർമ്മക്കുറവ്), അപസ്മാരം (Epilepsy) എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യതിയാനങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ.
- അണുബാധകൾ: ശരീരത്തിൽ എവിടെയെങ്കിലും വിട്ടുമാറാത്ത അണുബാധയോ വീക്കമോ (Inflammation) ഉണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ.
പെറ്റ് സ്കാൻ സുരക്ഷിതമാണോ?
പെറ്റ് സ്കാൻ പൂർണ്ണമായും വേദനയില്ലാത്ത ഒന്നാണ്. ഇതിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന റേഡിയോ ആക്ടീവ് പദാർത്ഥത്തിന്റെ അളവ് വളരെ കുറവായതിനാൽ ശരീരത്തിന് അപകടകരമല്ല. സ്കാനിംഗിന് ശേഷം ധാരാളം വെള്ളം കുടിച്ചാൽ ഇത് മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ മൂത്രത്തിലൂടെ പുറത്തുപോകും. (എന്നാൽ ഗർഭിണികളും പാലൂട്ടുന്ന അമ്മമാരും ഡോക്ടറുടെ പ്രത്യേക നിർദ്ദേശം സ്വീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്).